InicioNorteQuechuaLenguaSINTI: Puma hina apunchismanta

SINTI: Puma hina apunchismanta

Saynas kasqa ñawpaq pachapi, iskay apukuna wawqintin: Sintiwan, Tiriqmanawan.

Sumaq sumaqtas allin kawsaypi tiyakusqaku, imatapas yanapanakusqaku, ima mikhuna kaptinpas kuchkamantas aypaykachinakuqku.

Huk  punchawñataqsi, ñan   puriq qari  wayna,  tiriqmanapa llantunpi samaykatamusqa  nichhu pisipasqa, hinaptinsi  Apu tiriqmanaqa umallanpi, sunqun ukullapi hamutasqa:

- Kay churu kankachataqa nuqallaya ama wawqiy rikumullachkaptin mikhurukusaq- nisqa.

Mikhunanña kachkaptinsi, Apu Sinti wawqinqa rimarirpamusqa:

- Wawqichallay Tiriqmana, imanaptinmi sapallaykiri, chay churu kankatari mikhuyta munachanki, manachu  nuqamanri mikhuykachiwankiri- nispa.

- Manan, nuqan kankataqa  rikukuni, manan qanmanqa quykimanchu- nispas kutichisqa.

Chayllamantas, iskaynin wawqintinqa kachaykunku kamiykanakuyta nichu nichhu qapariywan, chaysi, puriq waynaqa mancharikuspa rikcharirpasqa.

- Imataq kay qapariyri, achachaw iman kanpas, aswanyá ripusaq- nispas utqayllamanña pasapusqa.

Aswansi Tiriqmanaqa piñakuspa  wawqintaqa kamiykusqa,  rumikunawam ima warakaykusqa, sapa punchawsi awqanakuypi, manan allin kawsaypi tiyasqaku,  llaqtankupas, ayllunkupas lliwsi paykuna pura chikniykanakunku.

Kayta uyarispas, mamanchis Apu Wachwallaqa hatunkaray machaqwayta qayaspa nisqa:

- Amaru, qanmi rispayki wawaykunata yuyayninman kutichimunki ama awqanakuypi kawsanankupaq.

Chaysi  hatunkaray machaqwayqa  chayaspa, iskayninta  tiyachispa nisqa:

- Mamaykis Wachwallan nichhu llakisqa tarikun, pay rantinmantan nuqa  qamuchkani ama chikninakuspa tiyanaykispaq, allin kawsaypi kanaykispaq.

Manaraq  rimaytapas tukuchkaptinsi,   Tiriqmanaqa kamiyta kachaykun wawqintaqa, takakunawansi  apaykamunraq amaruq qawa qawantaraq.

Hatun machaqwayqa, llakis llakis kutiripusqa  Wachwallaman willaq:

- Manan  kasumuwankuchu, aswanmi nuqatapas chay Tiriqmana  wawayki  maqawaytaraq munaykun- nispa.

Chysi, Apu Wachwallaqa phiñakuspa hatunmantaraq  rimarirpasqa:

- Qan Amaru mana kasuchikamusqaykimantan hatun mayuman tikrakunki , hinallataq Tiriqmana wawallayta  liw aylluntapas nina parawanmi chinkachipusaq; ay quyakusqay sintillay, qaqamanmi puma niraqman kutipunki, huk punchaw kawsarimunaykipaq,  lliw llaqtaykipas chaq nik machaypin wañupunqa.

Saynas kasqa, amaruqa hatun karay mayumasi tukupusqa iskay apukunaq chawpintas chhutarirpakuspa wiñaypaq wiñayninpaqsi  rakirpasqa, Tiriqmanañaqsi lliw ayllunkunawan kuchka nina paraq chawpinpi wañukapusqa, hinallataqsi  Sintiqa qaqaman puma pakakuq hinaman tukukapusqa, ayllunkunañataqsi chaqnik  machaykunapis wañukapusqaku.

Kunankamapas Tiriqmana apupin lliw rumikunapas, runaq kurkunpas  ninawan kankasqan hinan kachkan, sintipas qaqapi imaynan puma pakakunman hinan kachkan.

Chaymi,  Pichirwa llaqtaypi  ñawpaq machukuna, kay apukunamanta  willakuspanku  niwarqaku:

- Aman wawqintin puraqa chikninakunachu, nitaq awqanakunachu, sumaqtan kawsananchis; kanqan huq punchaw Apu sintinchis kawsarimunanpaq, llaqtanchis sapimanta sayarinanpaq, ñan Pachakutiq kutimuchkanña, chaypaqmi lliw kay pachapi runakunaqa ñawpaq yachayninchiskunata, kaqninchiskunata qatarichinanchis, llaqtakunaman mirarichinanchis.- Nispa.

Qillqaq: Wawqiykis Wilman Caichihua Robles

Email. Esta dirección de correo electrónico está siendo protegida contra los robots de spam. Necesita tener JavaScript habilitado para poder verlo.

Video: Los indios del futuro (Quechua) QAYA RUNA KAYKU Somos Gente del Futuro

Informe: Los Pueblos Indígenas del Norte - El Pueblo Quechua

Libro Digital Fucoa: Quechua